01
Giai đoạn 1 — Khám phá và định vị
Không có gì được viết mã trước khi chúng tôi hiểu ai sẽ dùng sản phẩm và họ cần gì. Giai đoạn này kéo dài ba đến năm ngày và thường tiết kiệm nhiều tuần về sau.
Chúng tôi phỏng vấn người thực sự dùng sản phẩm — không chỉ người ra quyết định — và ghi lại những gì họ làm hằng ngày. Từ đó chúng tôi chốt ba điều: ai là người dùng chính, họ cần giải quyết vấn đề gì trước tiên, và điều gì khiến họ rời khỏi lựa chọn hiện tại.
Đầu ra của giai đoạn này là một trang định vị ngắn: đối tượng, giá trị chính, và những gì nằm ngoài phạm vi. Ranh giới quan trọng nhất thường là những gì dự án sẽ không làm — viết rõ điều đó sớm giúp tránh việc mọi người xây theo những hướng khác nhau.
02
Giai đoạn 2 — Thiết kế và bản dựng
Thiết kế ở đây là kiểm chứng ý tưởng bằng thứ có thể bấm vào, chứ không phải một bộ ảnh trình bày. Chúng tôi dựng một bản thống kê hoạt động trên dữ liệu thật để mọi thứo luận về trải nghiệm đều có cơ sở.
Bản dựng đầu tiên tập trung vào luồng quan trọng nhất: từ trang chủ tới thao tác mà bạn muốn khách hàng làm. Nếu luồng đó chưa thuyết phục, thêm màn hình mới chỉ làm vấn đề rộng hơn.
Sau khi luồng ổn định, hệ thống giao diện được chốt: màu, kiểu chữ, khoảng cách, trạng thái nút, trạng thái rỗng, trạng thái tải. Bước này chiếm nhiều thời gian nhất trong giai đoạn thiết kế, và cũng là bước tiết kiệm thời gian nhất khi phát triển.
03
Giai đoạn 3 — Phát triển front-end
Giao diện được dựng lại từ bản thiết kế bằng component thật, chạy trên dữ liệu thật và có kiểm thử tự động từ khi bắt đầu.
Mọi thứ được chia thành component tái sử dụng: nút, thẻ sản phẩm, trường nhập liệu, bảng. Cùng một thẻ sản phẩm dùng ở trang chủ, trang danh mục và trang kết quả tìm kiếm, nên khi thiết kế đổi chỉ sửa một chỗ.
Phần chuyển động được viết sau khi bố cục đã ổn định, không phải trước. Một hiệu ứng cuộn đẹp trên bố cục chưa vững chỉ làm chi phí vận hành tăng lên mà không đem lại giá trị gì.
04
Giai đoạn 4 — Back-end và dữ liệu
Phần nền được làm song song với giao diện, dựa trên cùng một bộ hợp đồng API. Hai bên không đợi nhau, và không có màn hình nào phải chờ để biết dữ liệu sẽ trả về gì.
Hợp đồng API được chốt sớm và mô tả bằng ví dụ thật, không bằng mô tả suông. Khi có điểm không khớp, nó lộ ra trước khi viết giao diện cho nó, thay vì lộ ra ở giai đoạn kiểm thử cuối.
Dữ liệu được mô hình hoá cho truy vấn thực tế: những bộ lọc được dùng nhiều có chỉ mục, phân trang chạy trên cơ sở dữ liệu chứ không phải trong bộ nhớ, và các truy vấn nặng được đo lại sau khi có dữ liệu thật.
05
Giai đoạn 5 — Kiểm thử và tinh chỉnh
Bản dựng hoàn chỉnh được kiểm thử trên thiết bị thật, trong điều kiện mạng thật, bởi người không viết mã.
Ba vòng kiểm thử đi kèm: kiểm thử tự động cho logic chính, kiểm thử tương thích trên điện thoại thật, và một vòng dùng thử với người dùng thuộc đối tượng mục tiêu. Lỗi tìm được ở vòng cuối thường là lỗi tốn công nhất để sửa vì nó đã len vào nhiều màn hình.
Chỉ số hiệu năng được kiểm tra trên mạng di động, không phải trên kết nối nhanh của văn phòng. Một trang tải nhanh trên Wi-Fi có thể rất chậm trên 4G, và phần lớn khách truy cập lần đầu nằm ở trường hợp thứ hai.
06
Giai đoạn 6 — Triển khai và bàn giao
Triển khai diễn ra trên bản sao trước. Khi bản sao khớp với ý muốn, việc đưa lên chính thức chỉ là đổi đích kết nối.
Bàn giao gồm tài liệu vận hành viết cho người không phải lập trình viên, tài khoản quản trị, và một buổi đào tạo trực tiếp. Mục tiêu là để đội ngũ của bạn tự thêm một trang mới mà không cần gọi cho chúng tôi.
Sau bàn giao, tài liệu được chuyển sang định dạng có thể tra cứu: mỗi bài viết trả lời một câu hỏi cụ thể, kèm ảnh chụp màn hình và điều kiện áp dụng.
07
Giai đoạn 7 — Đồng hành sau khi ra mắt
Website chỉ thực sự bắt đầu khi có người dùng. Giai đoạn này tồn tại để những gì đo được từ lưu lượng thật được phản hồi trở lại vào thiết kế.
Chúng tôi theo dõi tỉ lệ thoát theo từng màn hình, tốc độ tải trên mạng di động, và những tìm kiếm không ra kết quả. Ba danh sách này cho biết chỗ nào cần sửa trước khi khách hàng kêu.
Mỗi tháng có một vòng cải tiến nhỏ, đủ để duy trì tốc độ tải và độ mới mà không tích tụ thay đổi lớn. Nếu có yêu cầu mở rộng, chúng tôi lên kế hoạch riêng thay vì nhét thêm vào các bản vá nhỏ.
- Báo cáo tỉ lệ thoát và đường dẫn hành trình hằng tháng.
- Kiểm tra chức năng và cập nhật bảo mật định kỳ.
- Đề xuất cải tiến dựa trên dữ liệu sử dụng thật.
- Mở rộng tính năng mới theo kế hoạch riêng khi cần.
